Realizacja projektu Grobowca Dziecka Utraconego

Jeszcze w tym roku na Cmentarzu Zachodnim w Szczecinie powstanie Grobowiec Dziecka Utraconego. Dwa razy w roku będą odbywały się tam pochówki zmarłych przed narodzeniem dzieci, których ciała nie zostały odebrane przez rodziców ze szpitala i pochowane indywidualnie. Jest to efekt kilkuletnich zabiegów Fundacji Donum Vitae oraz owocnej współpracy z władzami miasta Szczecina i zarządem cmentarza.

 

W 2013 roku, kiedy doszło do zmiany zarządu Fundacji Donum Vitae, a tym samym do zmiany priorytetów podejmowanych działań, jednym z najważniejszych naszych celów została budowa Grobowca Dziecka Utraconego w Szczecinie. Utrata choć jest tematem niezwykle ważnym to bardzo często pomijanym, a chodzi tu przecież o śmierć najbliższej osoby – własnego dziecka. Gdy po takim doświadczeniu rodzic nie ma możliwości przeżycia żałoby, może odczuwać konsekwencje tego jeszcze przez wiele lat. Pochowanie zmarłego dziecka, zapewnienie mu godnego pochówku i uszanowanie ciała, niezależnie od etapu rozwoju, jest jednym z bardzo ważnych elementów żałoby. Drugim równie ważnym elementem jest stworzenie rodzicom przestrzeni, gdzie będą mogli wspominać, pomodlić się, zatrzymać nad swoją stratą i pozwolić sobie, w konkretnej przestrzeni, na uczucie cierpienia i poradzenie sobie z tym uczuciem.

 

Powołując się na badania przeprowadzone przez Fundację Przetrwać Cierpienie, w latach 2012-2014, możemy stwierdzić, iż blisko 27 procent rodziców, którzy przeżyli śmierć nienarodzonego dziecka, nie ma możliwości pożegnania się z nim, ani pochowania go w godny sposób. Głównymi przyczynami takiej sytuacji jest niewiedza rodziców oraz nieznajomość prawa. Natomiast aż 30 procent kobiet, które poroniły, popada w depresję wymagającą leczenia psychiatrycznego.

 

Fundacja Donum Vitae pragnie wychodzić naprzeciw potrzebom osieroconych rodziców. Obok prowadzenia spotkań grupy wsparcia, telefonu zaufania dla rodziców po stracie, od kilku lat organizujemy obchody Dnia Dziecka Utraconego. W tym roku będą one miały szczególny wymiar, ponieważ na ten dzień planujemy odsłonięcie Grobowca Dziecka Utraconego na Cmentarzu Zachodnim w Szczecinie oraz pierwszy pochówek dzieci zmarłych przed narodzeniem, których ciała nie zostały odebrane przez rodziców ze szpitala. Dzięki kilkuletnim staraniom Fundacji, powstanie miejsce w którym ciała zmarłych dzieci, będą mogły być w godny sposób pochowane. Przygotowywany projekt Grobowca zabezpieczy temat na kilkadziesiąt lat, uwzględniając dwa pochówki rocznie. Rodzice, którzy z różnych powodów nie odbiorą ciała swojego zmarłego przed narodzeniem dziecka ze szpitala – czy to z powodu braku informacji ze strony personelu medycznego, czy też ze względu na brak możliwości emocjonalnych w wskutek przeżytej traumy do podjęcia takiej decyzji, będą mogli mieć pewność, że ciało ich dziecka spoczywa w tym właśnie Grobowcu. Należy jednak podkreślić i jest to również jeden z ważniejszych tematów podejmowanych przez Fundację Donum Vitae, aby szerzyć wśród rodziców informację na temat prawa do pochówku swojego zmarłego dziecka, niezależnie od jego etapu rozwoju.

 

Obecnie jesteśmy na etapie przygotowywania projektu całości Grobowca. Doszliśmy do tego momentu bardzo długą drogą, a rozpoczęła się ona od pism do Prezydenta Szczecina z prośbą o informację, a następnie zajęcie się tematem. Wymiana pism, kolejne spotkania, przedstawianie konkretnych propozycji rozwiązań, które już funkcjonują w innych miastach, trwały ponad 3 lata. Aż doszliśmy do porozumienia. Władze miasta zaproponowały, że przeznaczą fundusze z budżetu miasta na wykonanie Grobowca oraz na pochówki – gdyż mieści się to w zadaniach własnych gminy – natomiast zadaniem Fundacji będzie przekazanie gotowego projektu. Po tym zapewnieniu rozpoczęliśmy poszukiwanie architekta i równocześnie uzgodniliśmy z władzami cmentarza miejsce Grobowca. Wspólnie zdecydowaliśmy się na Cmentarz Zachodni. Jest to nowy cmentarz, nie ma na nim zbyt wiele grobów. Mieliśmy świadomość, że będzie się to bardzo szybko zmieniało i stanie się on coraz bardziej znany wśród mieszkańców Szczecina. Szczególnie mając perspektywę kilkudziesięciu lat, przez które nasz Grobowiec będzie spełniał swoją funkcję. Wiedzieliśmy też, że dzięki pięknemu pomnikowi, będzie uatrakcyjniał niezagospodarowany jeszcze cmentarz.

 

O ile udało nam się nawiązać współpracę z panią architekt Agnieszką Matysiak ze Stargardu, która zdecydowała podjąć się tego niełatwego zadania, o tyle też mieliśmy ogromny problem z  koncepcją rzeźby wieńczącej Grobowiec. Wtedy z pomocą przyszedł nam pomysł na zorganizowanie konkursu na koncepcję rzeźby. Na początku stycznia tego roku ogłosiliśmy jego początek. Termin nadsyłania prac upłynął 14 marca, a już 25 marca mogliśmy ogłosić wyniki. Wpłynęło ponad 30 prac nadesłanych przez 24 autorów. Kilka z nich, ze względów formalnych nie było branych pod uwagę przez komisje konkursową. Chociaż wybór był bardzo trudny, zwycięzca został wyłoniony w sposób jednogłośny. W skład komisji wchodziły Pani Małgorzata Olędzka i Marta Kuśmierek z Fundacji Donum Vitae oraz Pani Maria Michalak, kierownik Cmentarza z Zakładu Usług Komunalnych w Szczecinie.

 

Wybór był jednogłośny, największe wrażenie na wszystkich członkach komisji konkursowej zrobiła praca Pana Miłosza Janczewskiego z Pracowni św. Józefa w Koszalinie. Praca swoją prostotą i zarazem wymownością skłania do zatrzymania i refleksji. Każdy z jej członków oglądając kolejno anonimowo prezentowane prace, zatrzymywał się właśnie przy tej jednej, która tak doskonale uchwyciła cierpienie i nadzieję przeżywane przez osieroconych rodziców. Jedna z pań z komisji wręcz powiedziała, że aż przeszedł ją dreszcz, gdy stanęła przy zwycięskiej rzeźbie.

 

Obecnie tworzony jest końcowy projekt Grobowca, który po ukończeniu zostanie przekazany przez Fundację Donum Vitae miastu Szczecin. Jeszcze w tym roku wyłonieni zostaną wykonawcy i wierzymy, że bez większych trudności w Dzień Dziecka Utraconego 15 października tego roku Grobowiec zostanie odsłonięty i będzie miał miejsce pierwszy pochówek.

 

Marta Kuśmierek

Prezes Zarządu Fundacji Donum Vitae

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*